Menu

Home

Ontvangst info
Scanner info
Woordenboek
Apparatuur
Modificaties

Luisteren
Frequenties
PMR kanalen
Data kanalen
Nood kanalen
Luchtvaart
→ Frequenties
→ ACARS

Scheepvaart
Digitaal
Mystery

Downloads
Audio samples
Software

Theorie
Ontvanger
Modulatie
Golven
Projecten


Luchtvaartcommunicatie

Airband

De burgerluchtvaartradio maakt gebruik van de frequentieband 108 MHz tot 137 MHz AM. De militaire luchtvaartband ligt in het UHF-bereik 225 MHz tot 400 MHz. De rijkwijdte varieert van 100 km tot 300 km. In deze luchtvaartbanden worden er honderden frequenties gebruikt om het luchtvaartverkeer veilig en vlot te laten verlopen.

Line Of Sight:

De airband ligt in het VHF/UHF-bereik en deze radiogolven volgen een rechtlijnige beweging. Dit wil zeggen dat zender en ontvanger elkaar moeten 'zien' om een goede verbinding mogelijk te maken. Deze denkbeeldige lijn noemt men "Line Of Sight" of LOS. Door de afronding van de aarde is de te overbruggen afstand o.a. afhankelijk van de hoogte van de zender. Hoe hoger het vliegtuig vliegt, hoe beter. Er zal immers minder verzwakking optreden door bomen, huizen, horizonafbuiging,...
Hieronder heb je de mogelijkheid om de LOS te berekenen bij een bepaalde hoogte van het vliegtuig. De berekende waarden zijn natuurlijk theoretisch en kunnen daardoor afwijken van de werkelijkheid afhankelijk van de omstandigheden zoals afstand, vermogen, weer, propagatietoestand,...

LOS berekenen op de berekeningspagina.

Burgerluchtvaart

De band wordt opgedeeld in enkele groepen met elk hun eigen taken en verantwoordelijkheden:

Airport Delivery/Ground Airport Towers Airport Departure/Approach Low/High Area Control Centres Luchtvaartbedrijven VOR, DME en ILS ATIS - VOLMET ACARS

Samengevat op onderstaande afbeelding. Klik om te vergroten:

Vliegarea's -klik om te vergroten-

Delivery/Ground

De zogenaamde 'delivery controllers' zullen via de radio hun goedkeuring meedelen om het vliegtuig te laten starten, ze vertellen de piloot de vertrekroute en welke runway ze moeten gebruiken voor het opstijgen.
'Ground controllers' keuren het vertrek van het vliegtuig goed. Ze geven ook de gatenummer door voor het bijhorend vliegtuig bij aankomst. Ze begeleiden de taxiroute van aankomst, gate, vertrek. Ze geven tenslotte de frequentie van de tower door en ontruimen de baan voor het vertrek van het vliegtuig.

Tower

De 'tower controller' ontruimt de start- landingsbaan zodat het vliegtuig vrije doortocht heeft. Ze moeten rekening houden met uitgestelde, vertraagde, afgeschafte vluchten en dit om het landen en opstijgen zo vlot mogelijk te laten verlopen. Op de grote luchthavens staan er meer dan één tower. Elk nemen ze een deel van de vertrek/landingsbanen voor hun rekening. Zo hebben ze op Brussels National de 'Tower South - East' (118.600 MHz) en 'Tower North - East' (120.775 MHz). De tower neemt meestal de mededelingen over van de ground controllers.
De vliegtuigen zijn ongeveer 10 à 20 kilometer van de luchthaven verwijderd als ze contact opnemen met de tower voor het landen. Ze vliegen dan op een hoogte van ongeveer 2000ft (=1200m).


Departure/Approach

-approach- 'Approach controllers' begeleiden het vliegtuig die de landingsbaan naderen om uiteindelijk veilig te landen. Ze vertellen de piloten om allerlei maneuvres uit te voeren, zodanig dat ze op de juiste landingsbaan terecht komen.
Ze geven ook o.a. de weercondities en andere belangrijke informatie door aan de captain.
Wanneer de piloot contact opneemt met de approach frequentie vliegen ze op een hoogte van 13000ft (=7800m). De approach controller geeft dan instructies door om het vliegtuig te laten dalen naar 2000ft en geeft daarna de frequentie door van de tower om uiteindelijk te kunnen landen. Ze moeten ook rekening houden met ander luchtverkeer, bijvoorbeeld de privévliegtuig(jes) of helikopters die zich om dat moment ook in het luchtruim bevinden.
De grote luchthavens hebben natuurlijk meer dan één approach frequentie verspreid over alle richtingen noord, west, zuid, oost om bij druk verkeer alles in goede banen te leiden.
De 'departure controllers' gebruiken de luchtvaartband om het vliegtuig te begeleiden na het vertrek vanaf een hoogte van 2000ft en ze blijven instructies geven tot 13000ft. Ze vertellen o.a. hoe het vliegtuig moet klimmen, dus onder welke vector, hoek ze moeten stijgen en ze moeten ervoor zorgen dat het vliegtuig naar de correcte richting vliegt gebruik makend van VOR bakens. Daarna zijn ze in handen van de low/high area control centres.

Low/High Area Control Centres

Dit controle centrum neemt alle vluchten op een hoogte van 13000ft (=7800m) tot 41000ft (=24600m) voor zijn rekening.

'Low area ATC controllers' begeleiden vliegtuigen die opstijgen/landen van luchthavens dichtbij op een hoogte tussen 13000ft en 25000ft (=15000m). Ze 'geven' het vliegtuig door aan het volgende low/high area-controlecentrum op een andere luchthaven.

'High area controllers' nemen vliegtuigen op een hoogte van 25000 ft - 41000ft onder hun hoede. Het luchtverkeer op zulke hoogte komt vooral van ver gelegen plaatsen of gaan naar verre bestemmingen. Ze 'loodsen' de vliegtuigen door naar andere controle centra binnen hun sector of naar compleet andere controlepunten.
Europa is onderverdeeld in enkele sectoren waaronder Maastricht ACC, London ACC, Paris ACC, Swiss ACC en Langen ACC. Ze gebruiken elk hun eigen VHF frequentie. Andere controlepunten in een andere sector: de V.S met o.a. Chicago centre, New York Centre, Cleveland Centre and Los Angeles Centre.

Luchtvaartbedrijven

Vele luchtvaartbedrijven maken gebruik van de luchtvaartband om te kunnen communiceren met hun piloten, crew, ingenieurs, techniekers,... Ze geven de status door van de brandstofbevoorading, het aantal passagiers aan boord, gegevens van eten en drinken, kleine problemen zoals zieke personen, rolstoelen nodig, eventueel mechanische / elektrische mankementen aan het vliegtuig,...
Als het slecht weer is, zal de piloot constant in verbinding staan met het bedrijf om advies te krijgen. Als ze door omstandigheden niet kunnen landen op een bepaalde luchthaven vragen ze advies aan hun lokaal team op de grond.
Het bereik 131.000-132.000 MHz en soms ook boven de 136.000 MHz is hiervoor vrijgehouden.

VOR, DME, ILS en merker bakens

-VOR baken- klik om te vergroten... Het bereik 108.000 tot 117.975 MHz is gereserveerd voor allerlei radionavigatie-hulpen waaronder 'VHF Omni-directional Range bakens' (VOR) en 'Instrument Landing System' (ILS).
* Bij VOR zendt een grondstation een radiogolf uit 360°, dus in een cirkelvorm. Die referentiegolf wordt aan ontvangerszijde, dus in het vliegtuig, vergeleken met de richtingsgolf. Op deze manier wordt er op een schempje in de cockpit aangegeven dat het vliegtuig in de goede richting aan het vliegen is. Zo kan men van baken naar baken vliegen.

VOR-DME BUB (Brussel luchthaven Zaventem) * DME staat voor Distance Measuring Equipment, ofwel afstandsmetingsappartuur. DME is een radionavigatiehulpmiddel dat in de luchtvaart alom wordt gebruikt. DME wordt — veel in combinatie met VOR — toegepast om de afstand te meten tussen een DME-station op de grond en een vliegtuig. De afstand, in zeemijlen, tussen het DME-radiobaken kan continu op een daartoe bestemd instrument in de cockpit van het vliegtuig worden afgelezen. Verder wordt meestal de snelheid ten opzichte van de grond (Groundspeed — GS) in knopen aangegeven en het aantal minuten dat met deze grondsnelheid moet worden gevlogen om het DME-baken te bereiken.
DME-apparatuur in het vliegtuig zendt continu radiopulsen uit, die automatisch worden beantwoord door het DME-radiobaken op de grond. De DME-ontvanger in het vliegtuig detecteert vervolgens wat de vertraging is van het antwoord van het baken en berekent daaruit de afstand tot het baken. Het vliegtuig zendt haar pulsen uit op een frequentie in het UHF-bereik tussen 1025 en 1150 MHz. Het DME-station antwoordt het vliegtuig op een UHF-frequentie tussen 962 en 1213 MHz. Moderne DME-stations kunnen de DME-signalen van 200 vliegtuigen verwerken.
Bij het afstemmen van de VOR-apparatuur in het vliegtuig op een VOR-DME-station wordt automatisch de juiste frequentie van het bijbehorende DME-radiobaken gekozen.

* Een ILS systeem zendt twee lage tonen (90 en 150 Hz) uit gemoduleerd op een draaggolf onder een hoek zowel in verticale als in horziontale richting. Aan de hand van een ontvanger in het vliegtuig weet men dat de juiste naderingshoek wordt uitgevoerd. Op die manier is het mogelijk om blind te landen en dus ook bij zeer slechte weersomstandigheden.
Op de landingsbaan zijn er ook drie merker bakens aanwezig die verticaal op een draaggolf gemoduleerde tonen uitzenden. Bij het overvliegen van de OUTER merker gaat in de cockpit een 400 Hz toon pulseren en er gaat een blauw lichtje branden. Het vliegtuig is nu ongeveer 7 km van de landingsbaan. Op 1 km bij het voorbij vliegen van de MIDDLE merker wordt de toon scherper, nl. 1300 Hz en een rood lampje gaat branden. Tenslotte ter hoogte van de INNER baken, op een 0.5 km à 1 km verwijderd van de landingsbaan, wordt de toon ééntje van 3000 Hz en de witte lamp gaat branden.
Door een combinatie van deze navigatiesystemen én radiocontact met 'Approach' zal het vliegtuig altijd zijn landingsbaan weten te vinden om uiteindelijk een veilige landing te maken.
Met de radioscanner kunnen deze signalen gedemoduleerd worden. Het zijn allerei soorten biepjes in de band 111.975 - 117.975 MHz. Als je Morse hoort, dan ontvang je een VOR-baken. Elk baken heeft een 3-cijferig uniek identificatienummer en wordt met behulp van Morsecode doorgezonden naar het vliegtuig. Als je pulserende tonen hoort, dan zijn dit één van de ILS- of merkerbakens aan de landingsbaan. Deze geluidjes bevatten geen echte data...
Verder zijn er nog twee andere freqentiebanden buíten de airband toegewezen voor ILS: 74.800 - 75.200 MHz en 328.600 - 335.400 MHz (militaire luchtvaartnavigatie).

ATIS en VOLMET Stations

Automatic Terminal Information Service (ATIS) is een systeem dat continu informatie levert over de luchthaven. Deze informatie is bestemd voor de piloot en bevat gegevens over de temperatuur, luchtdruk, windrichting, windkracht, zichtbaarheid, gebruikte installaties op de luchthaven, enz... De gesproken berichten worden voorgegaan door een letter van het alfabet. Deze letter geeft de recentheid weer. Information E (echo) is recenter dan D (delta). Telkens wanneer bijvoorbeeld de temperatuur wijzigd, worden de berichten upgedate met de nieuwe temperatuur. Het bericht krijgt de volgende letter van het alfabet mee.
Tegenwoordig wordt ook gebruik gemaakt van een data-verbinding. Dit wordt D-ATIS genoemd.
ATIS maakt gebruik van een eigen frequentiekanaal in de VHF luchtvaartband. ATIS BRUSSELS zendt 24/24h uit op 121.750 MHz AM voor 'Departure' en op 134.470 MHz AM voor 'Arrival'.

'VHF VOLMET broadcasts' zijn ongeveer hetzelfde als ATIS maar ze geven ook informatie door over andere luchthavens dichtbij. VOLMET BRUSSELS geeft 24/24h om de 30 minuten de reeds genoemde informatie door over de volgende luchthavens: Brussel - Oostende - Londen,Heathrow - Luxemburg - Amsterdam - Parijs,Orly - Frankfurt - Keulen,Bonn en Dusseldorf.
Voor Brussels National te beluisteren op 110.875 & 127.800 MHz in AM.

Er zijn ook VOLMET stations die gegevens over ver gelegen luchthavens doorsturen. Deze berichten worden, in tegenstelling tot VHF VOLMET, op de kortegolf uitgezonden, op 3413 kHz, 5505 kHz en 8957 kHz.

ACARS

Luchtvaart datalink
Klik hier voor de ACARS-pagina.


Militaire luchtvaart

De militaire luchtvaartcommunicatie zit in de UHF-band van 225 MHz tot 400 MHz. Vroeger waren deze transmissies makkelijk mee te volgen met een UHF-ontvanger (in AM). Echter door het systeem 'Have Quick' is dit veel moeilijker geworden.

Have Quick

De ontwikkeling van nieuwere communicatiemiddelen uitgerust met all-band-frequentiesynthesizers en met toetsenborden en displays voor het ingeven en uitlezen van tactische gegevens zette deze beweging in gang. Alles wat nu nog benodigd was tot het maken van een beveiligde verbinding was een computergestuurde klok en een speciale microprocessor waarmee frequency hopping (het gecontroleerd verspringen in frequentie) in het radioverkeer mogelijk werd.

Bij het gebruik van HAVE QUICK-communicatieapparatuur in militaire vliegtuigen en bij de grondstations wordt bij het opstarten met behulp van een GPS-ontvanger eerst exact de juiste tijd ingevoerd. Daarna wordt de code van de dag ingevoerd; dit werkt als een sleutel en netnummer waarmee meerdere HAVE QUICK-netwerken voor die dag met elkaar verbonden kunnen worden. De dagcode en het netnummer worden ingevoerd in een cryptografische nummergenerator die de frequentiewijzgingen controleert.

Dit maakt het beluisteren van het radioverkeer met een gewone ontvanger bijna onmogelijk; het enige wat met een zeer snelle scanner op te vangen is zijn toevallige gespreksflarden met een duur van enkele seconden.

Ook het storen van het radioverkeer wordt hierdoor meteen een stuk moeilijker; de enige mogelijkheid die een eventuele vijand heeft is het opwekken van storingen die de complete militaire luchtvaartband lamleggen maar hiermee wordt ook zijn eigen communicatie getroffen.

HAVE QUICK is beslist geen encryptiesysteem. De met "HAVE QUICK" uitgeruste communicatiesystemen kunnen wel apart met het Vinson-encryptiesysteem worden uitgerust. Alle communicatie die met deze apparatuur wordt gevoerd is volledig beveiligd en ontoegankelijk voor anderen.

HAVE QUICK is niet compatible met het op de grond gebruikte Single Channel Ground Airborne Radio System (SINCGARS). De FM-radio’s die op de grond worden gebruikt werken in het VHF-frekwentiegebied met een beperkte verspringmethode.

Het HAVE QUICK-systeem werd vanaf 2004 standaard ingevoerd voor alle Amerikaanse militaire vliegtuigen en grondstations. Inmiddels is het systeem al verbeterd tot HAVE QUICK II-standaard. HAVE QUICK II is geïntegreerd in het nu door de NAVO gebruikte operationele Second generation Anti-jamming Tactical Uhf Radio for Nato (SATURN)-communicatiesysteem.


Communicatie op SW

De kortegolfband (SW) wordt net als bij de scheepvaart gebruikt om communicatie mogelijk te maken over zeer grote afstanden. De overzeese vluchten maken hier gebruik van.
Hier zijn de SW-banden opgenoemd waar de luchtvaart gebruik van maakt voor hun radioverkeer.


Foto's Brussels National EBBR BRU 5054N 0429E



[Foto's van www.airwork.nl en www.luchtzak.be ]

Piekdagen Brussels National

klik hier...

Gerelateerd

Feedback




. . . Altijd in opbouw . . .
Laatst gewijzigd: 24-10-2012


--Linkbanner van deze site--

Ontwerp & beheer : "nomoresecrets", juli 2003 - oktober 2012
Best bekeken met 1024x768 schermresolutie.