Menu

Home

Ontvangst info
Scanner info
→ Berekeningen
→ Propagatie

Woordenboek
Apparatuur
Modificaties

Luisteren
Frequenties
PMR kanalen
Data kanalen
Nood kanalen
Luchtvaart
Scheepvaart
Digitaal
Mystery

Downloads
Audio samples
Software

Theorie
Ontvanger
Modulatie
Golven
Projecten


Inleidende informatie

Hoe radiosignalen ontvangen?

Radiosignalen worden opgepikt uit de ether met een antenne en verstaanbaar gemaakt met een ontvanger.
Een radioscanner is zo'n ontvangsttoestel waarmee je verschillende frequentiebanden kan beluisteren. In tegenstelling tot een gewone radio, kan de radioscanner wel tien en zelfs meer frequentiebanden ontvangen. Een frequentieband is een bereik dat je kan instellen op het toestel om bepaalde radiozenders te ontvangen. Bij een gewone radio kan je meestal kiezen tussen drie frequentiebanden: FM - MW - LW. Dit zijn respectievelijk de alom gekende FM radio-omroep band, de middengolf MW en de langegolf LW gebruikt door internationale radio-omroepen voor uitzendingen over grote afstanden.
Met de radioscanner kan je dus véél meer ontvangen dan deze opgenoemde banden!

Hoe zoek je zenders?

SCAN

Een radioscanner kan voorgeprogrammeerde kanalen in het geheugen heel snel doorzoeken om een actief kanaal te vinden. De scanprocedure stopt zodra een actief kanaal gevonden wordt (Squelch-regelaar juist instellen!). De scanner blijft op deze frequentie staan, zolang het station uitzendt. Als de uitzending afgelopen is en de draaggolf uitgeschakeld, start de scanner automatisch opnieuw, op zoek naar het volgende actieve station.
U kunt dit automatische verder zoeken ook met 2 seconden vertragen ("DELAY") bijv. als een antwoord verwacht wordt (als twee stations met elkaar communiceren).

"Scannen" ("SCAN") betekent dus het snelle doorzoeken van de geprogrammeerde kanalen.
Een radioscanner beschikt over 100 tot wel 1000 kanalen die u vrij kunt programmeren. Dit is eigenlijk niet veel in verhouding tot de daadwerkelijk beschikbare kanalen op de diversen frequentiebanden. Het doorzoeken gebeurt echter heel snel zodat u geen uitzending hoeft te missen.

SEARCH

Zoals de zender-zoekfunctie van een autoradio kan de radioscanner één of meerdere frequentiebanden afzoeken. Daarbij worden alle frequenties op een actieve uitzending gecontroleerd. In tegenstelling tot het "Scannen" wordt bij search dus gezocht naar alle zenders op een band. Dit betekent uiteraard ook dat de zoekprocedure erg lang kan duren. Tot de radioscanner opnieuw dezelfde frequentie gaat controleren, kan er in de tussentijd al een langere uitzending plaatsgevonden hebben. Doorzoek daarom telkens maar een kort stukje frequentieband (bvb 144-146 MHz) om nieuwe zenders sneller te vinden.

Als de radioscanner bij het doorzoeken een actieve uitzending gevonden heeft, stopt het doorzoeken (squelch-regelaar juist instellen!). De radioscanner blijft op deze frequentie staan zo lang dit station uitzendt. Als de uitzending stopt gaat de radioscanner verder met doorzoeken.
Het verder doorzoeken kan twee seconden vertraagd worden ("DELAY"), bijv. om een voortzetting van een uitzending af te wachten (wachten op een antwoord van de gesprekpartner bij een wisselgesprek).

Het begrip "SEARCH" betekent het nauwkeurig afzoeken van een bepaald frequentiebereik. Met deze functie kunt u interessante frequenties in één van de programmeerbare kanalen opslaan.

CloseCall

Met de CloseCall-functie bij de nieuwe Uniden-ontvangers wordt zoeken naar frequenties veel makkelijker omdat de dichtbijzijnde (krachtigste) zendfrequentie gewoon op het beeld verschijnt tijdens een uitzending.

Wat kan je ontvangen?

De standaard basisscanner heeft al makkelijk tien frequentiebanden.
Gebruikersgroepen krijgen een deel van een band ter beschikking indien ze daar een vergunning voor hebben. Dit deel is een kanaal of kanalen en bestaat uit één of meerdere frequenties die specifiek zijn toegewezen aan die gebruikergroep.
De indeling van de banden wordt in België vastgelegd door het "BIPT" door het zogenaamde frequentieplan.
Er bestaan twee soorten uitzendingen:
Spraakstations: deze zenden gesproken berichten uit die dus onmiddellijk verstaanbaar zijn. De spraakzenders kunnen o.a. zijn: politie, brandweer, dienst 100, Rode Kruis, taxi, lucht- scheepvaart, bedrijven, evenementen, draadloze telefoon, enz...
Datazenders: hier wordt data verzonden zoals tekst, afbeeldingen, statusberichten, commando's, video,... De data is hier niet direct verstaanbaar en zal dus eerst gedecodeerd moeten worden met een geschikt softwarepakket.

Frequentiespectrum

In deze tabel zijn de frequentiebanden globaal weergegeven. Als je specifieke radiobanden en/of frequenties zoekt, dan verwijzen we je door naar de frequentie spectrum zoeker op deze site, daar is heel het frequentiespectrum uitgeschreven met alle soorten banden, gebruikers, modes, eigenschappen, enz...

Tabel 1: Het frequentiespectrum
Naam Frequentiebereik Golflengte
Extreme Low Frequency 3 Hz - 30 Hz 100000 km - 10000 km
Super Low Frequency 30 Hz - 300 Hz 10000 km - 1000 km
Ultra Low Frequency 0,3 kHz - 3 kHz 1000 km - 100 km
Very Low Frequency 3 kHz - 30 kHz 100 km - 10 km
Low Frequency 30 kHz - 300 kHz 10 km - 1 km
Mid Frequency 300 kHz - 3 MHz 1 km - 100 m
High Frequency 3 MHz - 30 MHz 100 m - 10 m
Very High Frequency 30 MHz - 300 MHz 10 m - 1 m
Ultra High Frequency 300 MHz - 3 GHz 1 m - 10 cm
Super High Frequency 3 GHz - 30 GHz 10 cm - 1 cm
Extreme High Frequency 30 GHz - 300 GHz 1 cm - 1 mm

Goede - slechte ontvangst

Op het dak van een huis, dus op hoge plaatsen buitenhuis heb je de beste ontvangst-eigenschappen omdat de meeste zenders, die je ontvangt, werken met 'directe verbinding'. Met ander woorden als je hoog boven de andere huizen, gebouwen, bomen, spoorlijnen,... staat, dan 'zien' zender en ontvanger mekaar en dan is er een 'perfecte' verbinding mogelijk tussen beide omdat de draaggolf veel minder geabsorbeerd wordt door de huizen, bomen, spoorlijnen,...

Op de afbeelding kan je zien dat het radiosignaal geabsorbeerd wordt door obstakels zoals bomen, gebouwen,enz. Dit is aangegeven met de rode en gele lijn. Vanaf een bepaalde hoogte is er geen absorbtie meer door de reeds genoemde obstakels en kan het radiosignaal zich 'vrij' verplaatsen, dit is aangeduid met de groene lijn. Aan ontvangerszijde moet de ontvangser dus zo hoog mogelijk en in open landschap opgesteld worden om zo de beste ontvangst te verkrijgen.
Meestal is dat niet mogelijk en kan er gebruikt gemaakt worden van één van de onderstaande oplossingen:

• Buitenantenne op het dak.

• Gebruik van richtantennes.

• Om de ontvangst fors te verbeteren kan je een breedbandvoorversterker tussen je scanner en antenne plaatsen.

• Klik hier om een radioscanner te 'tunen'.

Propagatie

Uiteraard is de ontvangstkwaliteit nog van andere zaken afhankelijk. De propagatie (voorplanting) van de radiosignalen zelf en zonneactiviteit. Een overzichtje:
VHF Aurora:


VHF E-skip in EU:


Solar X-rays:


Geomagnetic field:


VHF propagatie maps:
@ dx info centre

Maximale afstand

Theoretisch bereik van een zendstation. Afstand tussen zender en ontvanger wordt gelimiteerd door de 'radio-horizon'. Berekening zie hier.


Wetgeving...

Welke toestellen mag je bezitten? Waar mag je luisteren?

Bron "uba.be" website...
Het bezitten van toestellen:
Het CE-label en andere goedkeuringslabels: de tijd dat het BIPT eiste dat elk toestel dat we hadden een goedkeuringsnummer diende te dragen, is reeds lang voorbij. Alle nieuwe toestellen (na 8 april 2000/2001) dienen het CE!-label te dragen. Oudere toestellen moeten nog steeds over het goedkeuringsnummer beschikken in plaats van het CE-label, of nog de individuele goedkeuring van het BIPT voor zelfbouwapparaten. Voor een zelfbouwtoestel dient niets te worden aangevraagd en een dergelijk toestel mag je steeds en overal (ook als portabel of als mobiel) gebruiken.
Omgebouwde toestellen: Een commercieel toestel waaraan een wezenlijke verandering is aangebracht wordt het beschouwd als een zelfbouwtoestel. Wat is nu "wezenlijk veranderen"? Wezenlijk veranderen wil zeggen dat je minstens een component in het toestel verandert van waarde, waardoor de werking van het toestel veranderd is. Indien dit veranderde toestel een CE!-label draagt kan je die in principe doorhalen of verwijderen, omdat door je wijziging het toestel niet noodzakelijk nog aan de specificaties gedekt door het CE!-label voldoet. Het lijkt ons best dat je bij een eventuele controle kan aantonen dat je het commercieel toestel wezenlijk hebt omgebouwd (documenteer uw veranderingen). In geen enkel geval mag het BIPT uw toestel aanslaan dat geen label draagt of een doorhaalde label/typekeuringsnummer draagt als je aantoont het toestel te hebben veranderd. Al deze poespas is er niet om ons het leven zuur te maken, het is alleen een gevolg van een regelgeving die moet vermijden dat niet gekeurde apparatuur in de handel wordt gebracht. De radioamateurs verwachten dan ook dat de conrolediensten van het BIPT in deze geest handelen.
Scanners: elke burger mag een zogenaamde scanner bezitten. Je mag elke soort ontvanger bezitten.
Het gebruiken van toestellen:
Elk toestel dat je mag bezitten mag je ook gebruiken voor zover je het gebruikt binnen de perken van je vergunning. De zender mag ook slechts het dubbele van vermogen kunnen afgeven van wat je volgens je vergunning mag gebruiken.
Wat wil nu zeggen "het toestel gebruiken binnen de perken van je vergunning"? Voor een zender wil dit zeggen dat je in allereerste instantie er dient voor te zorgen dat je uitzendt binnen de banden die aan de radioamateurdienst zijn toegewezen met maximaal het toegelaten vermogen. Verder dient de kwaliteit van je signaal ook zo te zijn dat het geen oorzaak kan zijn van storingen. Voor een ontvanger (ook een scanner!) wil dit zeggen dat je die ontvanger alleen gebruikt op de frequenties waarop je mag luisteren.

Het gebruik van ontvangers en scanners.

Op welke frequenties mag je luisteren? Wat volgt geldt voor iedereen, ook voor een SWL en voor alle apparaten (ook voor scanners): iedereen mag luisteren op de omroepbanden en de radioamateurbanden, alsook op de CB- en de PMR446-frequenties. Je mag ook luisteren op frequenties van andere diensten, op voorwaarde dat je hiervoor een toelating hebt van die diensten.Je mag uiteraard ook luisteren naar uitzendingen van andere radioamateurs in bandsegmenten die niet bij ons maar wel in andere regio's aan de radioamateurs zijn toegekend. Zo mag je vb. op 80m tussen 3.8 en 4 MHz (wat deel uitmaakt van de 80m-band in ITU-Regio2) luisteren naar amateuruitzendingen. Je mag er ook naar omroepstations luisteren maar je mag echter geen gesprekken van niet-amateurs beluisteren. De logica zegt echter dat je niet tussen 146 en 148 MHz mag luisteren, alhoewl deze band in ITU-Regio 2 aan de radioamateurs is toegewezen, vermits we in België op deze frequenties niets uit Regio2 kunnen horen. Je mag dus bvb een transceiver hebben die uitzendt op 2m en 70cm, en die kan ontvangen van 100 kHz tot 1.300 MHz, maar je mag hiermee alleen luisteren op de toegelaten frequenties.
Je mag dus elke ontvanger hebben, alleen mag je maar op bepaalde frequenties luisteren. Het is zoals met een wagen: je mag een wagen bezitten die 200 km/u kan rijden maar je mag maximaal (op een snelweg) 120 km/u rijden. Het is net hetzelfde met het luisteren op niet toegelaten frequenties. Word je op heterdaad betrapt dan is het duidelijk. Wil je in detail het standpunt van het BIPT kennen, ga naar de BIPT website en navigeer als volgt: Telecommunicatie / Apparaten / Algemene informatie / standpunt van het Instituut inzake scanners. Een andere belangrijke pagina met het statuut van alle frequencies vind je op Telecommunicatie / Frequentiebeheer / Frequentieplan / Plan. Overal waar je AMATEUR of OMROEP ziet mag je luisteren (+CB en PMR446).

Nog even samenvatten:

Welke toestellen mogen we hebben?
1. nieuwe toestellen
Moeten steeds de CE!-label dragen, ook als je ze in het buitenland koopt, koop je een toestel dat geen CE!-label draagt in het een niet-EU land (dat mag je buiten de EU, niet IN de EU), dan mag je dit toestel niet zo maar in een EEG-land binnenbrengen. Modificeer je het in het buitenland dan kan je als radioamateur het gemodificeerd toestel in de EU-landen wel binnenbrengen. Na de verandering wordt het toestel immers als zelfbouw beschouwd voor eigen gebruik.

2. tweedehandstoestellen
Ofwel draagt het een CE-label (recent toestel): OK Ofwel draagt het een RTT nummer (een type dat vroeger door RTT / BIPT is typegekeurd): OK
Waarom? Voor deze beide categorien is het als het ware de constructeur in hoofde van de CE-labeling of het BIPT door de typekeuring die de conformiteit van het geteste toestel bevestigt.
Indien het een commercieel toestel betreft dat geen van beide kentekens draagt, mag je het toestel hebben en gebruiken voor zover je een "wezenlijke" modificatie hebt aangebracht (wezenlijk wil zeggen iets dat de technische functionaliteit verandert, bvb een component van waarde veranderen of, een schakeling veranderen; niet wezenlijk is bvb herschilderen). Je kan dus gelijk welk "oud" toestel kopen op de hambeurs in Friedrichshafen, maar vergeet niet wat je er aan hebt gemodificeerd mocht men het je vragen. Waarom? In dit laatste geval is het de radioamateur, die in hoofde van zijn technische kwalificatie, die hij heeft bewezen door het afleggen van een examen (van radioamateur), de technische verantwoordelijkheid van het toestel opneemt.

3. zelfbouwtoestellen
Deze mogen steeds gebruikt worden zonder enige formaliteit. Kits (bouwdozen) worden als zelfbouw aanzien.
Mogen we een scanner of een "general-coverage" ontvanger hebben?
Ja, op voorwaarde dat we alleen luisteren op de frequenties die ons zijn toegelaten: de amateurbanden en de omroepbanden (en eventueel PMR en CB) of frequenties waarvoor we een speciale toelating hebben.

Gerelateerd

Feedback




. . . Altijd in opbouw . . .
Laatst gewijzigd: 24-10-2012


--Linkbanner van deze site--

Ontwerp & beheer : "nomoresecrets", juli 2003 - oktober 2012
Best bekeken met 1024x768 schermresolutie.